Nội dung chính
Giang mai, kẻ “bắt chước” khiến nhiều người lầm lẫn với cảm cúm hoặc các bệnh da liễu.
Để cung cấp thông tin chính xác, Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Hoa Kỳ đã tổng hợp 5 câu hỏi thường gặp nhất về bệnh lây truyền qua đường tình dục này.
Câu hỏi 1: Giang mai lây truyền qua con đường nào?
Người ta thường lo lắng việc ngồi chung bồn cầu, dùng chung khăn tắm hoặc chạm tay vào tay nắm cửa. CDC khẳng định vi khuẩn Treponema pallidum không thể tồn tại lâu ngoài cơ thể, do đó những hành vi trên không gây lây nhiễm.
Bệnh chủ yếu lan truyền khi tiếp xúc trực tiếp với các vết loét giang mai (gọi là “săng”) trong quá trình quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng. Các vết loét có thể xuất hiện không chỉ ở bộ phận sinh dục mà còn ở môi, lưỡi và trong khoang miệng.
Đặc biệt, truyền từ mẹ sang thai nhi trong thời kỳ mang thai có thể dẫn đến giang mai bẩm sinh, gây hậu quả nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh.
Câu hỏi 2: Tại sao triệu chứng giang mai lại “giấu mặt”?
Giang mai được mệnh danh là “kẻ bắt chước” vì nó tiến triển qua nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn có biểu hiện khác nhau:
- Giai đoạn nguyên phát: Xuất hiện một vết loét tròn, cứng, không đau và tự khỏi trong vài tuần, khiến bệnh nhân nghĩ rằng đã hết.
- Giai đoạn thứ phát: Phát ban không ngứa trên lòng bàn tay hoặc bàn chân, kèm sốt, sưng hạch, mệt mỏi – dễ nhầm lẫn với dị ứng hoặc cảm lạnh.
- Giai đoạn tiềm ẩn: Không có bất kỳ triệu chứng nào, nhưng vi khuẩn vẫn tồn tại trong cơ thể và có thể gây tổn thương nội tạng trong tương lai.
- Giai đoạn muộn: Nếu không được điều trị, sau 10‑30 năm bệnh sẽ phá hủy tim, não, hệ thần kinh, dẫn đến mất thị lực, suy giảm trí nhớ và tử vong.
Câu hỏi 3: Làm sao biết chắc mình có bị giang mai?
Do các triệu chứng không đặc hiệu, xét nghiệm là phương pháp duy nhất để chẩn đoán chính xác. Hiện nay xét nghiệm máu tìm kháng thể được sử dụng rộng rãi, cho kết quả nhanh và độ tin cậy cao.
Đối tượng nên xét nghiệm định kỳ bao gồm: người có quan hệ tình dục không an toàn, nam giới đồng tính, và phụ nữ mang thai. Phát hiện sớm không chỉ bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn ngăn chặn lây lan trong cộng đồng.
Câu hỏi 4: Giang mai có thể chữa khỏi hoàn toàn không?
Đúng vậy, khi được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, bệnh có thể được tiêu diệt hoàn toàn bằng thuốc kháng sinh – thường là penicillin tiêm.
Tuy nhiên, thuốc chỉ diệt khuẩn, không thể khôi phục các tổn thương đã gây ra trước đó như hư hại dây thần kinh hoặc tim. Vì vậy, thời điểm bắt đầu điều trị quyết định kết quả lâu dài.
Câu hỏi 5: Những biện pháp nào giúp bạn phòng tránh giang mai?
CDC khuyến cáo ba chiến lược chủ yếu:
- Chung thủy: Duy trì mối quan hệ một vợ một chồng, cả hai bên phải được xét nghiệm âm tính trước khi quan hệ.
- Sử dụng bao cao su: Giảm đáng kể nguy cơ lây nhiễm, tuy nhiên nếu vết loét nằm ngoài vùng được che phủ, nguy cơ vẫn tồn tại.
- Giao tiếp và xét nghiệm định kỳ: Thảo luận thẳng thắn về tình trạng sức khỏe với bạn tình và thực hiện xét nghiệm chung.
Hiểu rõ 5 câu hỏi này giúp bạn đối phó tự tin hơn với bệnh giang mai. Đừng để sợ hãi hay kỳ thị cản trở việc tìm kiếm hỗ trợ y tế. Hãy chia sẻ bài viết này để nâng cao nhận thức cộng đồng.