Nội dung chính
Vì sao tầm soát sớm ung thư tiêu hóa lại quan trọng?
Ung thư đường tiêu hóa vẫn là nhóm bệnh có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất tại Việt Nam, chủ yếu vì phát hiện muộn. Theo World Health Organization, việc tầm soát định kỳ có thể giảm tới 40% tử vong do ung thư dạ dày và hơn 60% tử vong do ung thư đại trực tràng.
Ung thư dạ dày: Dấu hiệu cảnh báo và lịch tầm soát
Ung thư dạ dày thường phát triển chậm trong nhiều năm. Trước khi trở thành ung thư, niêm mạc dạ dày trải qua các giai đoạn như viêm teo mạn tính, dị sản ruột và loạn sản – những “tín hiệu đỏ” mà nội soi có thể phát hiện.
Đối với người có nguy cơ cao (tiền sử gia đình, nhiễm Helicobacter pylori, hút thuốc lâu năm, hoặc đã có tổn thương tiền ung thư), bác sĩ Cao Thanh Vinh khuyến cáo nội soi mỗi 3 năm một lần. Nếu có người thân trực hệ mắc ung thư dạ dày, nên bắt đầu tầm soát từ tuổi 45 hoặc sớm hơn 10 năm so với tuổi chẩn đoán của người thân.
- Tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày
- Nhiễm H. pylori kéo dài
- Hút thuốc lá > 20 năm
- Tiền ung thư đã được chẩn đoán trước
Ung thư đại trực tràng: Phát hiện và tần suất nội soi
Ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến thứ ba ở cả nam và nữ, đứng thứ hai về tỷ lệ tử vong. Số liệu năm 2020 tại Mỹ cho thấy có 147.950 ca mắc mới và 53.200 ca tử vong, nhưng nhờ chương trình tầm soát, tỷ lệ này đang giảm đều đặn.
Điểm mạnh của nội soi đại tràng là “hai trong một”: vừa phát hiện polyp, vừa cắt bỏ ngay lập tức, ngăn chặn chúng biến thành ung thư. Nghiên cứu cho thấy nội soi giảm 69% tỷ lệ mắc mới và 68% tỷ lệ tử vong.
- Khoảng 70% ung thư đại trực tràng bắt nguồn từ polyp u tuyến
- 25‑30% xuất phát từ polyp răng cưa
Đối với người có nguy cơ trung bình, nội soi 10 năm một lần là đủ nếu kết quả trước đó bình thường. Tuy nhiên, nếu có một người thân trực hệ mắc bệnh trước 60 tuổi, hoặc hai người thân trở lên, tần suất nên rút ngắn xuống 5 năm một lần.
Yếu tố quyết định chất lượng nội soi
Chất lượng nội soi phụ thuộc vào ba tiêu chí chính:
- Độ sâu đưa ống soi tới manh tràng (có thể quan sát toàn bộ đại tràng)
- Tỷ lệ phát hiện u tuyến và polyp (ADR – Adenoma Detection Rate) đạt chuẩn quốc tế
- Chuẩn bị ruột kỹ lưỡng của bệnh nhân, giảm tối đa mảnh vụn thực phẩm trong quá trình khám
Những tiêu chí này biến nội soi thành “chìa khóa vàng” mở ra cánh cửa sức khỏe tiêu hóa, giúp người dân không còn phải lo sợ trước nguy cơ ung thư.
Kết luận: Hành động ngay để bảo vệ sức khỏe gia đình
Thay vì chờ đợi bệnh xuất hiện, hãy lên kế hoạch tầm soát định kỳ, lựa chọn cơ sở y tế có trang thiết bị nội soi hiện đại và đội ngũ bác sĩ chuyên môn. Kết hợp thay đổi lối sống: ăn nhiều rau xanh, hạn chế thực phẩm chế biến, không hút thuốc và kiểm soát cân nặng.
Hãy chia sẻ bài viết này với người thân và bạn bè để cùng nhau xây dựng một cộng đồng khỏe mạnh.
