Câu chuyện của sinh viên 20 tuổi

Đi khám tâm thần mang theo bình khí cười là dấu hiệu cảnh báo nghiêm trọng về lệ thuộc chất kích thích. Tại buổi tọa đàm “Bóng cười – nước mắt sau những cuộc vui” vào ngày 12‑1, bác sĩ Lê Thị Phương Thảo (Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai) chia sẻ về một nữ sinh 20 tuổi phải mang bình N2O vào phòng khám vì không kiểm soát được cơn thèm.

Tiền sử và dấu hiệu cảnh báo

Người bệnh bắt đầu thử bóng cười khi còn trung học cơ sở, rồi tăng tần suất lên tới 10‑20 quả mỗi ngày ở tuổi trung học phổ thông. Khi các chiếc bóng nhỏ không đủ, cô chuyển sang mua bình khí mini và cuối cùng là bình lớn để giấu trong balo. Gia đình chỉ phát hiện sau khi thấy một bình khí lạ trong phòng và nhận thấy các biểu hiện rối loạn tâm thần.

• Thèm khí cười kéo dài 6‑7 năm
• Tê bì tay chân
• Triệu chứng trầm cảm, lo âu
• Khó kiểm soát cảm giác muốn hít

Cơ chế gây nghiện của khí N2O

Khí nitrous oxide (N2O) tác động lên hệ thần kinh trung ương, gây cảm giác cười không kiểm soát trong vài phút. Lặp lại liên tục làm giảm khả năng hấp thu oxy, dẫn đến tổn thương não và tủy sống. Theo bác sĩ Thảo, việc sử dụng trên 10‑30 quả trong một lần đã có thể gây ngộ độc mạnh, gây tê bì, yếu liệt và thậm chí tử vong do ngạt.

Hậu quả sức khỏe nghiêm trọng

Ngộ độc N2O cấp tính có thể gây rối loạn tri giác, chóng mặt, tim đập nhanh và tổn thương phổi. Các trường hợp nặng hơn có thể dẫn đến phù phổi cấp, ngừng tim và tử vong. Ở Việt Nam đã ghi nhận nhiều ca tử vong tại các quán bar, club khi người dùng ngạt do thiếu oxy.

Quy trình điều trị và hỗ trợ gia đình

Sau khi nhập viện, bệnh nhân được điều trị đa chiều: thuốc giảm thèm, trị liệu tâm lý, và can thiệp kích thích từ trường xuyên sọ. Với sự giám sát chặt chẽ của gia đình, cô đã giảm đáng kể cảm giác thèm sau 6 tháng và hiện đang ngừng hoàn toàn việc sử dụng N2O.

Tiến sĩ Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng Rối loạn sử dụng chất và hành vi, nhấn mạnh rằng quá trình phục hồi thường kéo dài và cần sự phối hợp của nhiều chuyên khoa cùng hỗ trợ tâm lý lâu dài.

Lời khuyên cho phụ huynh và cộng đồng

– Theo dõi các dấu hiệu bất thường như thay đổi hành vi, tê bì tay chân hoặc mang đồ vật lạ trong phòng.
– Không xem nhẹ “bóng cười” như một hình thức giải trí vô hại; nếu con bạn đã thử, hãy can thiệp sớm.
– Khi nghi ngờ nghiện, đưa người bệnh đến cơ sở y tế chuyên sâu để được chẩn đoán và điều trị kịp thời.

Việc nhận thức đúng về nguy cơ nghiện khí cười và can thiệp sớm sẽ giảm thiểu hậu quả lâu dài, bảo vệ sức khỏe tâm thần của giới trẻ.