Bạn có biết rằng một củ rau đỏ bé nhỏ có thể cải thiện tim mạch, giảm huyết áp và tăng sức bền? Nhờ hàm lượng nitrat tự nhiên và các chất chống oxy hoá mạnh, củ dền đang trở thành “siêu thực phẩm” được các chuyên gia dinh dưỡng và y học dự phòng khuyên dùng.

Hỗ trợ tim mạch và kiểm soát huyết áp

Củ dền chứa nitrat cao; khi tiêu thụ, nitrat chuyển hoá thành oxit nitric – một chất giãn mạch tự nhiên. Oxit nitric giúp mở rộng mạch máu, giảm áp lực lên thành mạch và cải thiện lưu lượng máu.

Theo bác sĩ Andrew Webb, chuyên gia tim mạch tại Đại học Queen Mary London, “Tăng nồng độ oxit nitric trong cơ thể có thể giảm huyết áp đáng kể, đặc biệt hữu ích cho người có nguy cơ tim mạch cao”.

Các nghiên cứu lâm sàng trên người, bao gồm cả bệnh nhân tiểu đường type 2 có huyết áp cao, đã ghi nhận mức giảm huyết áp trung bình từ 5‑10 mmHg sau 4‑6 tuần dùng bột hoặc nước ép củ dền.

Chống oxy hoá, giảm viêm và bảo vệ tế bào

Màu đỏ đậm của củ dền đến từ betalain – một nhóm sắc tố thực vật có khả năng trung hòa gốc tự do. Betalain bảo vệ DNA, giảm stress oxy hoá và kéo dài tuổi thọ tế bào.

Tiến sĩ Jeffrey Blumberg, Trung tâm Nghiên cứu Lão hoá Con người Jean Mayer (Đại học Tufts, Mỹ), khẳng định: “Các chất chống oxy hoá trong thực phẩm, như betalain, đóng vai trò then chốt trong việc giảm viêm mạn tính và bảo vệ tế bào khỏi tổn thương”.

Thêm vào đó, một số thí nghiệm in vitro cho thấy betalain có thể hạ mức cholesterol LDL và ức chế sự phát triển của vi khuẩn gây hại.

Tăng hiệu suất vận động và hỗ trợ phục hồi

Nhờ nitrat, củ dền cải thiện chức năng ty thể – “nhà máy năng lượng” của tế bào. Khi ty thể hoạt động hiệu quả, cơ thể tiêu thụ oxy ít hơn và sản sinh ATP (năng lượng) nhiều hơn.

Trong các nghiên cứu với vận động viên, việc tiêu thụ nước ép hoặc bột củ dền 2‑3 giờ trước buổi tập đã làm tăng thời gian chịu đựng lên tới 15 % và rút ngắn thời gian phục hồi sau tập luyện.

Kiểm soát đường huyết: Cần thận trọng

Một số nghiên cứu sơ bộ cho thấy củ dền nguyên củ có thể cải thiện chuyển hoá glucose và giảm đường huyết lúc đói ở bệnh nhân tiểu đường type 2. Tuy nhiên, kết quả chưa đồng nhất, đặc biệt khi dùng nước ép – dạng có chỉ số glycemic cao.

Do đó, các chuyên gia khuyến cáo người mắc tiểu đường hoặc đang dùng thuốc hạ huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung củ dền dạng bột hoặc nước ép. Người có huyết áp thấp hoặc tiền sử sỏi mật cũng cần cân nhắc vì củ dền có thể làm hạ huyết áp và ảnh hưởng đến chuyển hoá mật.

Tổng kết, củ dền là nguồn dinh dưỡng phong phú, nhưng việc sử dụng dưới dạng thực phẩm bổ sung cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng sức khỏe cá nhân.