Nội dung chính
Vì sao tiêm vắc xin phế cầu lại quan trọng ngay trong mùa lạnh?
Trẻ em dưới 5 tuổi và người cao tuổi là hai nhóm dân số chịu rủi ro cao nhất khi gặp Streptococcus pneumoniae.
Hiểu về vi khuẩn phế cầu
Streptococcus pneumoniae, thường gọi là phế cầu khuẩn, sống yên bình trong khoang mũi họng của người khỏe mạnh. Khi hệ miễn dịch suy giảm – đặc biệt vào thời tiết lạnh – vi khuẩn này nhanh chóng sinh sôi, gây ra các bệnh nghiêm trọng như viêm phổi, viêm màng não và nhiễm trùng máu.
Thống kê nguy hiểm trên toàn cầu
- Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO, 2023), có khoảng 1,6 triệu ca tử vong do phế cầu khuẩn mỗi năm.
- Đánh giá toàn cầu cho thấy chỉ 15 % dân số ở các nước thu nhập thấp đã được tiêm phòng, trong khi tỷ lệ này lên tới 68 % ở các nước phát triển.
- Ở Việt Nam, ước tính mỗi năm có hơn 30.000 ca viêm phổi nặng do phế cầu khuẩn, trong đó hơn 60 % bệnh nhân nhập viện là người trên 65 tuổi.
Rủi ro thực tế: Câu chuyện tại Đà Lạt
Ông Nguyễn Văn Ba, 67 tuổi, nhập viện vì viêm phổi nặng sau khi không tiêm vắc xin phòng. Không chỉ phải dùng máy thở, ông còn phải điều trị nội trú hơn 10 ngày, kéo dài chi phí y tế và gây áp lực cho phòng bệnh.
Tại Khoa Bệnh phổi – Bệnh viện Đa khoa Lâm Đồng hiện đang điều trị hơn 60 bệnh nhân bị các bệnh hô hấp mãn tính; tuy nhiên, tỷ lệ tiêm vắc xin phế cầu chỉ dưới 10 %.
Lợi ích thiết thực của việc tiêm vắc xin phòng phế cầu
Vắc xin không chỉ giúp cơ thể tạo ra kháng thể “sẵn sàng” chống lại Streptococcus pneumoniae mà còn:
- Giảm tới 70 % nguy cơ bị viêm phổi nặng.
- Hạ 50 % tỉ lệ nhập viện do biến chứng.
- Giảm gánh nặng cho hệ thống y tế trong mùa dịch.
Đối tượng nên được tiêm vắc xin ngay hôm nay
Theo khuyến cáo của Bộ Y tế, nên tiêm cho:
- Trẻ em dưới 5 tuổi (đặc biệt là từ 2‑12 tháng).
- Người từ 65 tuổi trở lên.
- Người mắc bệnh mãn tính: hen phế quản, COPD, tiểu đường, tim mạch, bệnh gan, thận.
- Người suy giảm miễn dịch và người hút thuốc lá.
Hướng dẫn tiêm vắc xin an toàn và hiệu quả
- Tham khảo lịch tiêm phòng do Bộ Y tế công bố; ưu tiên tiêm trước hoặc trong các tháng 10‑12.
- Đến cơ sở y tế uy tín, kiểm tra thẻ tiêm và lịch tiêm trước đó.
- Tuân thủ quy trình: tiêm tiêm chủng dưới da hoặc tiêm bắp, theo chỉ định của bác sĩ.
- Giữ nguyên vắc sau tiêm: nghỉ ngơi 15‑30 phút, theo dõi phản ứng nhẹ (đau chỗ tiêm, sốt nhẹ).
Triển khai mở rộng tại Việt Nam
Vắc xin phế cầu dự kiến sẽ được đưa vào Chương trình Tiêm chủng mở rộng (TCM) từ năm 2026, ưu tiên các khu vực miền núi và cộng đồng dân tộc thiểu số. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng cao tỷ lệ tiêm phòng trên toàn quốc.
Hãy bảo vệ bản thân và những người thân yêu bằng cách tiêm vắc xin phế cầu ngay hôm nay.
