Nội dung chính
Ngày 16/3/2025, phiên tòa phúc thẩm tại TAND Cấp cao TP.HCM khép lại gần một tháng căng thẳng với cái kết không ai ngờ: bà Trương Mỹ Lan – “nữ hoàng bất động sản” một thời – giữ nguyên án tử hình nhưng vẫn bình tĩnh cúi đầu cảm ơn Hội đồng Xét xử (HĐXX). Lời giải thích từ tòa rằng nếu khắc phục 3/4 hậu quả, bà có thể chuyển án sang chung thân, dường như là tia hy vọng cuối cùng khiến bà xúc động.
Vụ án chấn động: “Tay không” tham ô nghìn tỷ
Bà Trương Mỹ Lan, trung tâm của vụ án kinh tế lớn nhất thập kỷ, bị HĐXX mô tả là “đầu não” trong hàng loạt sai phạm nghiêm trọng tại Ngân hàng SCB. Hành vi phạm tội của bà không chỉ xâm phạm chính sách tiền tệ quốc gia mà còn làm tan biến niềm tin của hàng triệu khách hàng gửi tiền. Với ba tội danh “Tham ô tài sản”, “Đưa hối lộ” và “Vi phạm quy định về cho vay”, bà Lan bị tuyên án tử hình cùng tổng cộng 36 năm tù cho hai tội còn lại.
Tại phiên phúc thẩm, bà Lan và các đồng phạm đã nộp thêm tiền, tài sản để khắc phục hậu quả. Dẫu vậy, HĐXX thẳng thừng: “Chưa đủ căn cứ pháp lý để định giá, chưa đủ để giảm án tử hình”. Tuy nhiên, sự ăn năn, thay đổi thái độ của bà đã thuyết phục được tòa giảm án từ 20 năm xuống 16 năm cho tội vi phạm quy định cho vay. Dù vậy, cái án cao nhất – tử hình – vẫn không lay chuyển.
673.000 tỷ đồng và “núi” tài sản bị kê biên
Số tiền bà Lan phải bồi hoàn cho SCB lên tới 673.000 tỷ đồng – con số khiến bất kỳ ai cũng phải giật mình. Tòa bác kháng cáo xin miễn 673 tỷ đồng án phí, đồng thời ra lệnh xử lý 1.121 mã tài sản liên quan 1.243 khoản vay và tiếp tục kê biên 658 bất động sản của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát cùng hàng loạt tài sản cá nhân như du thuyền, biệt thự.
Khi chủ tọa nhắc đến quyền xin ân xá trong 7 ngày gửi lên Chủ tịch nước, bà Lan không hề nao núng. Ngược lại, bà liên tục cảm ơn, như thể vẫn nắm giữ một cơ hội mong manh để thoát “lưỡi hái tử thần”.
Chồng và cháu gái được khoan hồng
Không chỉ bà Lan, các bị cáo khác trong vụ án cũng nhận phán quyết mới. Ông Chu Lập Cơ – chồng bà, doanh nhân Hong Kong nổi tiếng – được giảm từ 9 năm xuống 7 năm tù nhờ công lao hỗ trợ vaccine Covid-19 và tạo việc làm. HĐXX nhấn mạnh: “Mức án cũ quá khắc nghiệt, cần khoan hồng”.
Cháu gái Trương Huệ Vân cũng được giảm từ 17 năm xuống 13 năm vì thành khẩn khai báo và tích cực làm từ thiện. Bị cáo Nguyễn Cao Trí, người khắc phục toàn bộ hậu quả, giảm từ 8 năm xuống 6 năm do sức khỏe yếu và thành tích xuất sắc trước đó.
Biệt thự cổ và “cuộc chiến” tài sản
Bà Lan từng kháng cáo xin giải tỏa kê biên loạt tài sản đình đám như biệt thự cổ 110-112 Võ Văn Tần, tòa nhà 19-25 Nguyễn Huệ hay nhà đất 21-21A Trần Cao Vân, khẳng định chúng không liên quan đến vụ án. Nhưng HĐXX không khoan nhượng: “Tất cả đều là của bà, phải kê biên để bồi thường”.
Cái kết mở và bài học đắt giá
Phiên tòa khép lại, nhưng câu chuyện về Trương Mỹ Lan chưa dừng lại. Liệu bà có kịp khắc phục hậu quả để đổi án tử thành chung thân? Câu trả lời nằm trong tay bà và những ngày sắp tới. Vụ án không chỉ là hồi chuông cảnh báo cho giới tài chính, mà còn là minh chứng sống động: pháp luật không chừa một ai, dù đó là “nữ hoàng” từng quyền lực đến đâu.