Thứ Sáu, ngày 20 tháng 11 năm 2026

Bệnh thận không chờ tuổi già: Vì sao người trẻ cũng phải để ý?

Huỳnh Thanh Thảo · 20/11/2026 06:24 · cập nhật 20/11/2026 06:45 · đọc 3 phút
Bệnh thận không chờ tuổi già: Vì sao người trẻ cũng phải để ý?

Bệnh thận mạn không chỉ liên quan đến tuổi tác. Tăng huyết áp, tiểu đường, rối loạn miễn dịch hay yếu tố di truyền đều có thể khiến thận tổn thương từ khi còn trẻ, mà không gây triệu chứng rõ rệt.

Nhiều người cho rằng bệnh thận chủ yếu liên quan đến tuổi tác nên ít chú ý tầm soát khi còn trẻ. Tuy nhiên, tổn thương thận có thể hình thành từ sớm và tiến triển trong thời gian dài mà không gây triệu chứng rõ rệt. Đến lúc đó, việc điều trị đã khó khăn hơn rất nhiều.

Bệnh thận mạn được xác định khi bất thường về cấu trúc hoặc chức năng thận kéo dài ít nhất ba tháng. Do bệnh có thể tiến triển âm thầm, người có yếu tố nguy cơ nên kiểm tra chức năng thận theo tư vấn của bác sĩ. Những việc này nghe có vẻ đơn giản, nhưng chính chúng quyết định thận của bạn có khỏe mạnh ở tuổi 40, 50 hay không.

Đi bộ là hình thức vận động đơn giản giúp bảo vệ sức khỏe
Đi bộ là hình thức vận động đơn giản giúp bảo vệ sức khỏe - Ảnh: VnExpress

Tăng huyết áp và tiểu đường: hai nguyên nhân phổ biến nhất

Tăng huyết áp và tiểu đường là hai nguyên nhân phổ biến gây bệnh thận mạn ở người trưởng thành. Hai tình trạng này cũng có thể xuất hiện từ khi còn trẻ, đặc biệt ở người thừa cân, béo phì hoặc có tiền sử gia đình.

Người trẻ nên duy trì vận động thường xuyên để bảo vệ chức năng thận
Người trẻ nên duy trì vận động thường xuyên để bảo vệ chức năng thận - Ảnh: VnExpress

Theo Viện Quốc gia về Tiểu đường, Tiêu hóa và Bệnh thận Mỹ, đường huyết cao kéo dài làm tổn thương các mạch máu nhỏ và bộ lọc trong thận, khiến cơ quan này giảm khả năng loại bỏ chất thải và dịch dư thừa khỏi máu.

Điều đáng lo là cả tăng huyết áp và tiểu đường đều có thể xuất hiện âm thầm ở người trẻ. Đây là lý do vì sao các chuyên gia khuyên người trẻ, nhất là người có yếu tố nguy cơ, nên đo huyết áp và kiểm tra đường huyết định kỳ, thay vì đợi đến khi có triệu chứng.

Bệnh cầu thận, rối loạn miễn dịch và yếu tố di truyền

Cầu thận là những cụm mao mạch nhỏ có nhiệm vụ lọc máu. Khi các cấu trúc này bị viêm hoặc tổn thương, khả năng lọc của thận có thể suy giảm, dẫn đến bệnh thận mạn nếu tình trạng kéo dài. Tuy nhiên, một số trường hợp ít biểu hiện rõ ở giai đoạn đầu, nên bệnh chỉ được phát hiện khi xét nghiệm nước tiểu tình cờ.

Một số bệnh tự miễn cũng có thể tấn công thận. Hệ miễn dịch nhận diện nhầm mô khỏe mạnh là tác nhân gây hại và tấn công các cơ quan trong cơ thể, và thận cũng có thể trở thành mục tiêu của phản ứng này. Phát hiện và điều trị sớm giúp kiểm soát tình trạng viêm, hạn chế nguy cơ tổn thương kéo dài.

Nhận tin mới nhất

Đăng ký để không bỏ lỡ tin nổi bật mỗi ngày.

Yếu tố di truyền cũng làm tăng nguy cơ. Một số người có nguy cơ mắc bệnh thận cao hơn do mang gene liên quan đến các rối loạn di truyền. Người có cha mẹ hoặc người thân mắc bệnh thận di truyền nên trao đổi với bác sĩ để được tư vấn kiểm tra phù hợp.

Tổn thương thận cấp và những thói quen hằng ngày

Tổn thương thận cấp xảy ra khi chức năng thận suy giảm đột ngột, chẳng hạn do mất nước nghiêm trọng, nhiễm trùng nặng, mất máu hoặc tác dụng phụ của một số loại thuốc. Phần lớn trường hợp có thể phục hồi, nhưng một số người không hồi phục hoàn toàn, làm tăng nguy cơ phát triển bệnh thận mạn về sau.

Bên cạnh đó, béo phì, hút thuốc và một số bệnh tim mạch cũng góp phần làm tăng nguy cơ tổn thương thận. Đây là lời cảnh báo đáng chú ý với người trẻ có thói quen tự uống thuốc giảm đau mỗi khi đau đầu hay đau cơ mà không hỏi ý kiến bác sĩ.

Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, người từng bị tổn thương thận cấp, mắc tiểu đường, tăng huyết áp, béo phì hoặc có tiền sử gia đình mắc bệnh thận nên chú ý kiểm tra chức năng thận. Xét nghiệm creatinine máu để ước tính mức lọc cầu thận và xét nghiệm albumin trong nước tiểu giúp phát hiện sớm những bất thường, khi việc can thiệp còn hiệu quả nhất.

Thông điệp quan trọng nhất từ những kiến thức này rất đơn giản: thận không chờ đến tuổi già mới hỏng, và bệnh thận không phải là chuyện của riêng người lớn tuổi. Phát hiện sớm một bất thường nhỏ hôm nay có thể tránh được một vấn đề lớn trong nhiều năm tới.

Nguồn tin: VnExpress

Huỳnh Thanh Thảo
Biên tập viên

Biên tập viên với nhiều năm rà soát bản thảo, chú trọng tính chính xác và mạch kể rõ ràng.