Người cao tuổi khỏe mạnh có nên tiêm vaccine RSV?

Người cao tuổi ít mắc bệnh hô hấp vẫn có thể mắc RSV nặng do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi, vaccine một liều đang được dùng cho người từ 60 tuổi.
Mẹ tôi 68 tuổi, ít mắc bệnh hô hấp, có cần tiêm vaccine RSV không, khi có thông tin cho rằng từng nhiễm rồi vẫn có thể nhiễm lại và trở nặng khi về già? Đây là câu hỏi của một độc giả gửi đến VnExpress, và câu trả lời của bác sĩ Đoàn Thị Khánh Châm, Quản lý Y khoa tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC, mang đến những thông tin hữu ích cho nhiều gia đình có người cao tuổi.
RSV là virus gây nhiễm trùng hô hấp phổ biến, thường bị nhầm với cảm lạnh vì triệu chứng ban đầu khá giống nhau. Nhưng ở người cao tuổi, câu chuyện không đơn giản như vậy, vì hệ miễn dịch và khả năng bảo vệ đường hô hấp suy giảm theo tuổi tác, làm tăng nguy cơ bệnh diễn tiến nặng.

RSV nguy hiểm với người cao tuổi ra sao
RSV thường gây ho, sổ mũi, nghẹt mũi và mệt mỏi, dễ nhầm với cảm lạnh, song có thể dẫn đến viêm phổi, suy hô hấp hoặc làm bệnh tim, phổi sẵn có trở nặng. Người mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hen, suy tim, đái tháo đường có biến chứng hoặc suy giảm miễn dịch có nguy cơ cao hơn. Tuy nhiên, người cao tuổi khỏe mạnh vẫn có thể mắc nặng, vì ít bị bệnh hô hấp trước đây không đồng nghĩa được bảo vệ trước RSV.
Ước tính mỗi năm, có hơn 470.000 ca nhập viện và khoảng 33.000 ca tử vong nội viện do RSV ở người từ 60 tuổi trở lên tại các quốc gia có thu nhập cao, theo số liệu ước tính năm 2019. Tại Việt Nam, theo một nghiên cứu mô hình công bố năm 2025, người từ 60 tuổi trở lên có thể trải qua khoảng 4,6 triệu đợt nhiễm trùng hô hấp cấp do RSV trong 5 năm. Những con số này cho thấy RSV không phải là bệnh nhẹ với nhóm tuổi này, dù triệu chứng ban đầu có vẻ giống cảm lạnh thông thường.
Ngay cả khi không có bệnh nền, người cao tuổi vẫn có nguy cơ mắc RSV nặng do hệ miễn dịch suy giảm theo tuổi tác. Vì vậy, một người mẹ 68 tuổi dù đang khỏe mạnh và ít mắc bệnh hô hấp vẫn cần chủ động phòng ngừa RSV. Khi xuất hiện khó thở hoặc triệu chứng tăng dần, người bệnh cần đi khám sớm thay vì tự theo dõi ở nhà.
Phòng ngừa RSV bằng cách nào
Để phòng bệnh, người cao tuổi cần rửa tay thường xuyên, hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng hô hấp, đeo khẩu trang khi cần, giữ không gian sống thông thoáng và kiểm soát tốt bệnh mạn tính. Đây là những biện pháp đơn giản nhưng hiệu quả, vì RSV lây truyền chủ yếu qua giọt bắn và tiếp xúc gần, tương tự nhiều virus hô hấp khác.
Vaccine RSV dành cho người từ 60 tuổi
Bên cạnh đó, có thể tham khảo tiêm vaccine RSV để giảm nguy cơ mắc bệnh đường hô hấp dưới do virus này. Hai vaccine của Pfizer và GSK hiện được sử dụng tại Việt Nam cho người từ 60 tuổi, chỉ tiêm một liều. Người 68 tuổi thuộc nhóm tuổi được chỉ định, song việc lựa chọn tiêm cần dựa trên sức khỏe và nguy cơ cá nhân, nên đưa người cao tuổi đến cơ sở tiêm chủng để bác sĩ khám, đánh giá và tư vấn phù hợp.
Ngoài ra, người cao tuổi cũng có nguy cơ cao mắc các bệnh hô hấp khác như cúm, viêm phổi do phế cầu, các bệnh này có thể đồng nhiễm với RSV khiến bệnh trở nặng. Vì vậy, nên tham khảo thêm ý kiến bác sĩ để tiêm phòng đầy đủ cho người thân, thay vì chỉ tập trung vào một loại vaccine duy nhất. Tiêm phòng đầy đủ, kết hợp với thói quen sinh hoạt lành mạnh, là cách bảo vệ người cao tuổi toàn diện nhất trong mùa virus hô hấp.
Nguồn tin: VnExpress



