Bộ Y tế đề xuất cấm livestream bán thuốc: thị trường dược trực tuyến sắp siết chặt

Bộ Y tế đang lấy ý kiến về một dự thảo luật có thể thay đổi đáng kể cách thuốc được bán trên mạng tại Việt Nam. Dự thảo này là dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế. Trong số nhiều nội dung được đề xuất, điểm gây chú ý nhất là quy định mới về kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc qua thương mại điện tử. Nếu được thông qua, thị trường dược trực tuyến sẽ phải tuân thủ những quy định chặt chẽ hơn nhiều so với hiện nay, đặc biệt là với hình thức livestream bán hàng đang rất phổ biến.

Theo dự thảo, Bộ Y tế đề xuất sửa đổi khoản 19 Điều 6 của Luật Dược, quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc theo phương thức thương mại điện tử. Cụ thể, việc kinh doanh thuốc và nguyên liệu làm thuốc qua thương mại điện tử sẽ bị cấm trong ba trường hợp. Thứ nhất, khi việc kinh doanh không được thực hiện trên nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp hoặc nền tảng trung gian. Thứ hai, khi việc kinh doanh được thực hiện thông qua chức năng livestream bán hàng. Thứ ba, khi việc kinh doanh sử dụng phương tiện không bảo đảm định danh điện tử của người bán và khả năng truy xuất giao dịch theo quy định về giao dịch điện tử.

Đề xuất cấm livestream bán thuốc là điểm mới nhận được nhiều sự quan tâm, bởi livestream đang là kênh bán hàng rất được ưa chuộng trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử. Trong các buổi livestream, người bán thường giới thiệu sản phẩm nhanh, chốt đơn ngay trong lúc phát sóng, và người mua cũng quyết định mua rất nhanh theo cảm xúc. Với những mặt hàng thông thường, cách bán này có thể chấp nhận được, nhưng với thuốc, một loại hàng hóa ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, việc mua bán vội vàng qua livestream tiềm ẩn nhiều rủi ro. Người mua có thể mua nhầm thuốc, dùng sai liều, hoặc mua phải thuốc không rõ nguồn gốc mà không có đủ thời gian để kiểm tra.

Đề xuất mới này được đặt trong bối cảnh Luật Dược đã có những quy định chặt chẽ về bán thuốc qua mạng. Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Dược số 44/2024/QH15, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đã quy định cấm bán lẻ thuốc kê đơn, thuốc kiểm soát đặc biệt và thuốc thuộc danh mục hạn chế bán lẻ qua thương mại điện tử, trừ trường hợp phục vụ cách ly y tế khi có dịch bệnh truyền nhiễm nhóm A. Như vậy, ngay cả trước khi có dự thảo mới, những loại thuốc có nguy cơ cao đã không được phép bán lẻ qua mạng. Dự thảo lần này tiếp tục siết chặt thêm, mở rộng phạm vi quản lý sang cả phương thức bán hàng và điều kiện về nền tảng, định danh.

Lý do mà Bộ Y tế đưa ra cho những yêu cầu này là thuốc là hàng hóa đặc biệt, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân. Khác với quần áo hay đồ gia dụng, thuốc chỉ phát huy tác dụng khi được dùng đúng loại, đúng liều và đúng đối tượng. Dùng sai thuốc không chỉ khiến bệnh không khỏi, mà còn có thể gây ra những tác dụng phụ nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng. Vì vậy, việc quản lý chặt chẽ hoạt động kinh doanh thuốc, dù là bán trực tiếp tại nhà thuốc hay bán qua mạng, là điều cần thiết để bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Với người dân, đề xuất này cũng là một lời nhắc nhở quan trọng về việc mua thuốc an toàn. Khi mua thuốc qua mạng, người dân nên chọn những nhà thuốc, nền tảng uy tín, có thông tin rõ ràng, và tránh mua thuốc theo những lời quảng cáo vội vàng trong các buổi livestream. Nếu có bất kỳ nghi ngờ nào về loại thuốc, liều dùng hay nguồn gốc sản phẩm, người dân nên hỏi ý kiến dược sĩ hoặc bác sĩ trước khi sử dụng. Sức khỏe là tài sản quý giá nhất, và việc mua thuốc đúng cách chính là một trong những cách đơn giản nhất để bảo vệ tài sản đó.

Nguồn tin: Doanh Nhân